„Piłem wczoraj – czy rano mogę prowadzić samochód?”, „Po ilu godzinach można jechać po alkoholu?”, „Czy następnego dnia można jeszcze stracić prawo jazdy?” – to jedne z najczęściej zadawanych pytań dotyczących alkoholu i prowadzenia pojazdów.

 

Problem polega na tym, że nie istnieje jedna liczba godzin, po których każdy kierowca może bezpiecznie i legalnie prowadzić samochód.

 

Fakt, że od spożycia alkoholu minęła noc, nie oznacza automatycznie, że w organizmie nie ma już alkoholu. Kierowcy zatrzymywani w godzinach porannych często są zaskoczeni dodatnim wynikiem badania, ponieważ subiektywnie czują się już trzeźwi.

 

Dla odpowiedzialności prawnej decydujące znaczenie ma jednak nie samopoczucie, ale rzeczywista zawartość alkoholu w organizmie w czasie prowadzenia pojazdu.

 

Czy następnego dnia po alkoholu można nadal być nietrzeźwym?

 

Tak.

 

Organizm potrzebuje czasu na usunięcie alkoholu. Proces ten nie kończy się automatycznie podczas snu ani o określonej godzinie rano.

Jeżeli wieczorem albo w nocy spożyta została większa ilość alkoholu, jego obecność może zostać wykryta również następnego dnia.

Dotyczy to zarówno stanu po użyciu alkoholu, jak i stanu nietrzeźwości.

Dlatego określenie „jazda dzień po alkoholu” może w praktyce oznaczać dokładnie taką samą odpowiedzialność jak prowadzenie pojazdu bezpośrednio po spożyciu.

 

Ile godzin po alkoholu można prowadzić?

 

Nie ma uniwersalnej odpowiedzi.

Tempo eliminowania alkoholu zależy od wielu czynników i może się różnić u poszczególnych osób.

Znaczenie ma między innymi ilość i rodzaj spożytego alkoholu, czas jego spożywania oraz indywidualne cechy organizmu.

Z tego powodu proste internetowe kalkulatory należy traktować wyłącznie orientacyjnie.

Jeżeli kalkulator wskazuje, że o godz. 8.00 osoba „powinna być trzeźwa”, nie oznacza to prawnej ani faktycznej gwarancji, że jej rzeczywisty wynik będzie wynosił zero.

Nie należy również planować prowadzenia samochodu w taki sposób, aby znaleźć się dokładnie na ustawowej granicy.

 

Czy kawa, sen albo prysznic przyspieszają trzeźwienie?

 

Mocna kawa, zimny prysznic, posiłek czy kilka godzin snu mogą poprawić subiektywne samopoczucie.

Nie oznacza to jednak automatycznie usunięcia alkoholu z organizmu.

Jednym z największych niebezpieczeństw jazdy „dzień po” jest właśnie różnica pomiędzy tym, jak kierowca się czuje, a rzeczywistym stężeniem alkoholu.

Osoba może nie odczuwać już typowych skutków spożycia, a mimo to podczas kontroli uzyskać wynik przekraczający dopuszczalny poziom.

 

Od ilu promili nie wolno prowadzić?

 

Polskie prawo wyróżnia stan po użyciu alkoholu i stan nietrzeźwości.

Stan po użyciu alkoholu zachodzi przy zawartości alkoholu we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ albo przy odpowiadającym temu stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu.

Stan nietrzeźwości zachodzi po przekroczeniu 0,5‰ alkoholu we krwi albo gdy zawartość alkoholu prowadzi do przekroczenia tej wartości.

Dokładnie 0,5‰ nie oznacza jeszcze przekroczenia granicy stanu nietrzeźwości.

Szerzej problem został omówiony we wpisie „Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości – co oznacza granica 0,5 promila?”.

 

0,3 promila rano – co grozi?

 

Jeżeli kierujący pojazdem mechanicznym ma przykładowo 0,3‰ alkoholu we krwi, znajduje się w stanie po użyciu alkoholu.

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie może stanowić wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń.

Nie należy więc zakładać, że odpowiedzialność zaczyna się dopiero od 0,5‰.

Różnica polega na rodzaju odpowiedzialności.

W przedziale odpowiadającym stanowi po użyciu alkoholu mówimy zasadniczo o wykroczeniu. Po przekroczeniu ustawowego progu nietrzeźwości możliwa jest odpowiedzialność za przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

 

0,6 promila rano – czy to przestępstwo?

 

Jeżeli prawidłowo ustalony poziom alkoholu w chwili prowadzenia pojazdu przekracza granicę stanu nietrzeźwości, prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

Nie ma znaczenia, że alkohol był spożywany poprzedniego dnia.

Dla kwalifikacji prawnej liczy się stan kierującego w czasie jazdy.

Argument „piłem wyłącznie wczoraj” sam w sobie nie wyłącza odpowiedzialności.

 

Czy brak świadomości, że nadal mam alkohol, ma znaczenie?

 

To zagadnienie jest bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać.

W przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego znaczenie ma strona podmiotowa czynu. Przestępstwo to jest przestępstwem umyślnym.

Nie oznacza to jednak, że samo stwierdzenie przez kierowcę „byłem przekonany, że jestem już trzeźwy” automatycznie wyłącza odpowiedzialność.

Sąd ocenia całokształt okoliczności, w tym ilość spożytego alkoholu, czas jego spożywania, czas rozpoczęcia jazdy oraz doświadczenie życiowe kierowcy.

Inaczej przedstawia się również odpowiedzialność wykroczeniowa, ponieważ wykroczenie – jeżeli ustawa nie stanowi inaczej – może zostać popełnione także nieumyślnie.

Dlatego obrona oparta wyłącznie na tym, że kierujący „nie czuł alkoholu”, może okazać się niewystarczająca.

 

Pierwszy wynik wysoki, drugi niższy – co to oznacza?

 

Podczas kontroli trzeźwości często wykonywanych jest kilka pomiarów.

Kierowca może przykładowo uzyskać kolejno wyniki:

0,29 mg/l,
0,27 mg/l,
0,24 mg/l.

W innym przypadku wyniki mogą rosnąć.

Sam kierunek zmian nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności, ale może mieć istotne znaczenie dowodowe.

Spadające wyniki mogą wskazywać, że alkohol znajduje się w fazie eliminacji.

Rosnące wyniki mogą świadczyć o trwającym procesie wchłaniania.

Kluczowym zagadnieniem pozostaje jednak ustalenie stężenia alkoholu w czasie prowadzenia pojazdu, a nie wyłącznie w chwili kolejnych pomiarów wykonywanych później.

 

Czy można obliczyć, ile alkoholu kierowca miał w chwili jazdy?

 

W określonych przypadkach jest to przedmiotem opinii biegłego.

Tak zwane obliczenia retrospektywne mają służyć oszacowaniu stężenia alkoholu we wcześniejszym momencie.

Możliwość ich przeprowadzenia zależy jednak od materiału dowodowego.

Znaczenie mogą mieć:

  1. wyniki kolejnych badań,
  2. dokładne godziny pomiarów,
  3. czas rozpoczęcia i zakończenia spożywania alkoholu,
  4. rodzaj i ilość wypitego alkoholu,
  5. godzina rozpoczęcia jazdy,
  6. ewentualny wynik badania krwi.

Nie w każdej sprawie możliwe jest wiarygodne przeprowadzenie takich obliczeń.

Wynik blisko 0,5 promila – dlaczego sprawa wymaga szczególnej analizy?

Wyniki graniczne mają wyjątkowe znaczenie, ponieważ niewielka różnica może decydować o tym, czy postępowanie dotyczy wykroczenia, czy przestępstwa.

Przykładowo sytuacja osoby, której prawidłowo ustalony stan odpowiada wartości mieszczącej się jeszcze w granicach stanu po użyciu alkoholu, jest prawnie inna niż sytuacja osoby, która przekroczyła próg nietrzeźwości.

Dlatego przy wynikach granicznych szczególnego znaczenia nabierają:

  1. jednostka pomiaru,

  2. prawidłowość działania urządzenia,

  3. dokładność odczytu,

  4. wyniki kolejnych badań,

  5. moment prowadzenia pojazdu,

  6. ewentualny margines i niepewność pomiaru oceniane w kontekście konkretnego dowodu,

  7. wynik badania krwi, jeśli zostało przeprowadzone.

Nie powinno się mechanicznie przeliczać wartości albo oceniać ich na podstawie pojedynczego zdjęcia ekranu alkomatu bez analizy dokumentacji.

 

Czy domowy alkomat daje pewność, że można jechać?

 

Nie.

Domowy alkomat może mieć znaczenie praktyczne, ale jego wskazanie nie stanowi gwarancji, że późniejszy pomiar urządzeniem używanym przez Policję da identyczny wynik.

Znaczenie ma jakość urządzenia, jego kalibracja, sposób używania oraz warunki przeprowadzenia badania.

Jeżeli prywatny alkomat pokazuje obecność alkoholu, odpowiedź jest prosta – nie należy prowadzić pojazdu.

Jeżeli pokazuje 0,00, nadal należy brać pod uwagę ograniczenia konkretnego urządzenia oraz czas, jaki upłynął od zakończenia spożywania alkoholu.

Najbezpieczniejszą zasadą pozostaje pozostawienie odpowiednio dużego marginesu i rezygnacja z prowadzenia samochodu, jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do trzeźwości.

 

Czy Policja zatrzyma prawo jazdy rano po imprezie?

 

Jeżeli badanie daje podstawy do uzasadnionego podejrzenia, że kierowca znajduje się w stanie po użyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości, Policja może zatrzymać prawo jazdy na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Nie ma znaczenia, czy kontrola odbyła się o godz. 2.00 w nocy, czy o godz. 9.00 rano.

Dalsza procedura zależy od wyniku oraz kwalifikacji zdarzenia jako wykroczenia albo przestępstwa.

Szerzej procedura została opisana we wpisie „Zatrzymanie prawa jazdy za alkohol – co dalej? Jak odzyskać prawo jazdy przed wyrokiem?”.

 

Co grozi za jazdę „dzień po”?

 

Konsekwencje są takie same jak w przypadku każdej innej jazdy po alkoholu. Prawo nie tworzy odrębnej, łagodniejszej kategorii „jazdy dzień po”.

Jeżeli kierujący znajduje się w stanie po użyciu alkoholu, może odpowiadać za wykroczenie.

Jeżeli znajduje się w stanie nietrzeźwości, może odpowiadać za przestępstwo.

W sprawie dotyczącej przestępstwa możliwe konsekwencje obejmują między innymi:

 

  1. karę przewidzianą w Kodeksie karnym,

  2. zakaz prowadzenia pojazdów,

  3. świadczenie pieniężne,

  4. wpis do Krajowego Rejestru Karnego w razie skazania,

  5. w przewidzianych prawem sytuacjach również konsekwencje związane z przepadkiem pojazdu albo jego równowartości.

Szczegółowy wymiar konsekwencji zależy od konkretnego przypadku.

 

Czy możliwe jest warunkowe umorzenie sprawy?

 

W przypadku przestępstwa jazdy w stanie nietrzeźwości w określonych sytuacjach możliwe może być zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania.

Nie jest to rozwiązanie automatyczne.

Sąd analizuje przesłanki określone w art. 66 Kodeksu karnego, w tym między innymi stopień winy, społeczną szkodliwość czynu, dotychczasowy sposób życia sprawcy oraz jego wcześniejszą karalność.

W praktyce znaczenie może mieć również stężenie alkoholu, sposób prowadzenia pojazdu, pora i miejsce jazdy, długość przejechanego odcinka oraz to, czy doszło do kolizji lub innego zagrożenia.

Więcej na ten temat znajduje się w artykule „Warunkowe umorzenie postępowania w sprawie jazdy pod wpływem alkoholu”.

 

Co zrobić po zatrzymaniu rano za alkohol?

 

Nie należy ograniczać analizy sprawy do odpowiedzi na pytanie: „ile pokazał alkomat?”.

Warto ustalić:

  1. o której godzinie zakończono spożywanie alkoholu,

  2. o której rozpoczęto jazdę,

  3. o której wykonano każde z badań,

  4. jakie były kolejne wyniki,

  5. czy wyniki rosły czy spadały,

  6. jakim urządzeniem wykonano pomiar,

  7. czy pobierano krew,

  8. czy zatrzymano prawo jazdy,

  9. jakie dokumenty sporządzili funkcjonariusze.

Te informacje mogą mieć znaczenie przy wyborze dalszej strategii postępowania.

 

Adwokat – jazda po alkoholu następnego dnia, Warszawa

 

Zatrzymanie kierowcy rano po spożywaniu alkoholu poprzedniego wieczoru nie oznacza, że sprawa zawsze jest oczywista.

Szczególnej analizy wymagają przypadki z wynikami granicznymi, rozbieżnymi pomiarami, badaniem krwi albo znacznym odstępem pomiędzy prowadzeniem samochodu a wykonaniem pierwszego pomiaru.

Adwokat zajmujący się sprawami dotyczącymi jazdy po alkoholu może przeanalizować materiał dowodowy, ocenić kwalifikację prawną czynu oraz możliwości dalszego działania.

 

Kancelaria Adwokacka Maciej Płacheta w Warszawie prowadzi sprawy karne i wykroczeniowe dotyczące kierowania pojazdami po alkoholu, zatrzymania prawa jazdy i zakazu prowadzenia pojazdów.

 

KONTAKT

696 599 733